Όταν ένας μαθητής η οποιοδήποτε άτομο χρειάζεται περισσότερο από μία ώρα ή και λίγο λιγότερο για να ολοκληρώσει το Career Gate Test, τότε υπάρχει ασφαλής διάγνωση για την ύπαρξη δυσλεξίας. Πρόκειται για μια πολύ συνηθισμένη μαθησιακή δυσκολία που κάθε άλλο παρά σημαίνει ότι το παιδί έχει χαμηλή νοημοσύνη.Η δυσλεξία εμφανίζεται συνήθως σε αγόρια με κύριο χαρακτηριστικό της τη δυσκολία στην ανάγνωση, στη γραφή και στην ορθογραφία.

Κατά συνέπεια, τα άτομα αυτά θα πρέπει να αποφεύγουν επαγγελματικές διεξόδους με γλωσσικές δεξιότητες όπως οι εκπαιδευτικοί, δικηγόροι,δημοσιογράφοι, πωλητές συμβολαιογράφοι κλπ. και γενικότερα ότι έχει σχέση με τον γραπτό και προφορικό λόγο. Αντίθετα, μπορεί να έχουν καλές ή και πολύ καλές επιδόσεις σε επαγγέλματα θετικών κατευθύνσεων που έχουν τη βάση τους τα μαθηματικά και τις τεχνικές δεξιότητες όπως η πληροφορική και γενικότερα τα τεχνικά επαγγέλματα, τα οποία έχουν πολύ καλές προοπτικές στην αγορά εργασίας. Οι επισημάνσεις αυτές έχουν ειδική σημασία για την ενίσχυση της αυτοεικόνας και αυτοοπεποίθησης η οποία είναι αναγκαία στην περίπτωσή των δυσλεκτικών ατόμων.

Αίτια

Η δυσλεξία δεν οφείλεται σε νευρολογική, αισθητηριακή βλάβη και σε χαμηλό νοητικό δυναμικό. Μπορεί να υπάρχει κληρονομική προδιάθεση και οργανική αιτία, όπου επηρεάζονται οι λειτουργίες της μάθησης. Δεν οφείλεται σε ψυχολογικά προβλήματα και συναισθηματικές διαταραχές , καθώς και σε δυσμενείς περιβαλλοντολογικές συνθήκες, αν και μπορεί να συνυπάρχει με αυτές τις ειδικές καταστάσεις.

Η δυσλεξία εμφανίζεται όταν το παιδί αρχίζει να διαβάζει και να γράφει και εκδηλώνεται συνήθως στις πρώτες τάξεις του δημοτικού. Υπάρχουν όμως ενδείξεις και στην προσχολική ηλικία, όπως σε παιδιά με γλωσσική καθυστέρηση και αργή εξέλιξη στην ομιλία, παιδιά που μαθαίνουν δύσκολα και με χαμηλές δεξιότητες φωνολογικής ενημερότητας.

Άλλοι παράγοντες είναι η δυσκολία στο κινητικό συντονισμό, η διάσπαση προσοχής, η δυσκολία προσανατολισμού και οι δυσκολίες στη μνήμη (π.χ. δε θυμούνται ποιήματα, τραγούδια, ονόματα φίλων, δασκάλας).

Συμπτώματα

Ανάγνωση: παρατηρείται αργή, συλλαβιστή, χωρίς ευχέρεια και νόημα ανάγνωση. Τα παιδιά μπορεί να υπερπηδούν μία ολόκληρη γραμμή κατά την ανάγνωση και δυσκολεύονται στη κατανόηση του κειμένου.Στην ανάγνωση και στη γραφή παρατηρούνται παραλείψεις, αντικαταστάσεις, αντιμεταθέσεις και προσθήκες γραμμάτων, συλλαβών ή λέξεων.

Γραφή: παρατηρούνται αρκετά ορθογραφικά λάθη και δυσκολεύονται να αυτοματοποιήσουν τους γραμματικούς κανόνες.Χαρακτηριστικό είναι η καθρεπτική γραφή π.χ. «νάτο» αντί «όταν». Στο γραπτό του παιδιού υπάρχουν πολλά κενά ή απουσιάζουν τα διαστήματα μεταξύ των λέξεων , τα κεφαλαία και τα σημεία στίξης.Τα παιδιά κάνουν πολλές μουντζούρες και υπάρχει κακός γραφικός χαρακτήρας. Δυσκολεύονται να αντιγράψουν σωστά λέξεις και προτάσεις.

Τα παιδιά με δυσλεξία παρουσιάζουν δυσκολία στη επεξεργασία των ερεθισμάτων, στον προσανατολισμό, στην αντίληψη της αλληλουχίας, στη συγκέντρωση και στην προσοχή. Δυσκολεύονται να οργανώσουν τη μελέτη και να τηρήσουν ένα πρόγραμμα.Μπορεί να έχουν δυσκολία στη βραχύχρονη, στην οπτική και στην ακουστική μνήμη, στην ανάκληση πληροφοριών και στη φωνολογική ενημερότητα.Μπορεί να εκφράζονται λακωνικά και να κάνουν σημασιολογικά λάθη. Είναι πιθανόν να έχουν δυσαριθμησία, δηλαδή δυσκολία στην αριθμητική.

Διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται από διεπιστημονική ομάδα που απαρτίζεται από λογοπεδικό, ειδικό παιδαγωγό και ψυχολόγο. Μπορεί να χορηγηθούν ειδικά τεστ, για την εκτίμηση της σχολικής επίδοσης του παιδιού. Αξιολογούνται η ανάγνωση, η γραφή, η ορθογραφία, η κατανόηση του κειμένου, το λεξιλόγιο και η αριθμητική.Επίσης, χορηγούνται σταθμισμένα διαγνωστικά εργαλεία από ψυχολόγους, με σκοπό την αξιολόγηση των δεξιοτήτων που είναι απαραίτητες για την απόκτηση της σχολικής μάθησης, όπως η αντίληψη, η νοητική ικανότητα και η μνήμη.

Αντιμετώπιση

Ο ειδικός παρεμβαίνει στα συμπτώματα που σχετίζονται με την ανάγνωση, την ορθογραφία και τη γραφή και ο μαθητής βελτιώνεται στους τομείς που υστερεί, μέσω ειδικών μεθόδων διδασκαλίας, ανάπτυξης στρατηγικών και οργάνωσης μελέτης.Κατά τη διάρκεια του εκπαιδευτικού προγράμματος πρέπει να καλλιεργείται η κατανόηση των κειμένων, ο εμπλουτισμός του λεξιλογίου, η οργάνωση του γραπτού λόγου, ενώ έμφαση πρέπει να δοθεί στη ψυχολογική στήριξη των μαθητών για την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης, προκειμένου να αποφευχθούν δευτερογενείς συναισθηματικές δυσκολίες.

Ανεξάρτητα από τα παραπάνω, το δυσλεκτικό άτομο μπορεί να χαρακτηρίζεται από υψηλό δείκτη ευφυΐας και αυτό πρέπει να τονίζεται στον ίδιο ώστε να αυξάνεται η αυτοπεπεποίηθησή του και να μη νιώθει μειονεκτικά στο μαθησιακό και ευρύτερο περιβάλλον του. Και όπως αναφέρθηκε, με τον δεδομένο προσανατολισμό του σε τεχνικά επαγγέλματα και τις σύγχρονες τεχνολογίες, οι επαγγελματικές του προοπτικές είναι ευοίωνες.